|
دوستان سلام
بنا به دلایلی نتونستم که وبلاگ مون رو به روز کنم خلاصه شرمنده ؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!۱ ولی با مطالب جدیدی اومدم راستی نظ یادتون نر ه ها؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!
بررسی ایستگاه فضایی بین المللی و مروری بر تاریخچه ایستگاه های فضایی از آغاز تا کنون
ایستگاه فضایی بین المللی یک ماهواره مسکونی بسیار عظیم در فضا است که با همکاری بیش از پانزده کشور از سراسر جهان در حال تکمیل می باشد.نخستین قطعات این ایستگاه در سال 1998 میلادی به فضا پرتاب شد و نزدیک به دو سال بعد، دو فضا نورد روسی و همچنین یک کیهان نورد آمریکایی به عنوان خدمه اولیه ایستگاه شروع به کار نمودند.ایستگاه فضایی در مداری به ارتفاع 400 کیلومتری از سطح زمین در گردش است،همچنین گستره مداری آن از عرض جغرافیایی 52 درجه شمالی تا 52 درجه جنوبی افزایش می یابد. این ایستگاه از 8 بخش اصلی استوانه ای تشکیل می شود که از آن ها تحت عنوان اتاقک (قسمتی از سفینه فضایی) نیز یاد می شود.هر اتاقک به صورت جداگانه از زمین به ایستگاه فضایی انتقال می یابد.قطعات پس از انتقال توسط فضانوردان و کیهان نوردان برای تکمیل به یکدیگر متصل می شوند. 8 صفحه خورشیدی با تولید بیش از 100 کیلو وات برق وظیفه تامین نیروی الکتریکی را ایستگاه را بر عهده دارند.این صفحات بر روی بر روی سوله ای تمام فلزی با طولی در حدود 109 متر نصب شده اند
نمایی از دو بخش اصلی ایستگاه فضایی بین المللی که در سال 1998 پس از انتقال به فضا توسط فضانوردان آمریکایی و روسی به هم متصل شده است. ایالات متحده و روسیه مشترکاً و به طور عمده وظیفه تامین قطعات و تجهیزات ایستگاه فضایی را بر عهده دارند .کانادا نیز در این راستا بازوی روبوتی برای ایستگاه طراحی کرد که در سال 2001 بر روی آن نصب شد.آژانس فضایی اروپا به همراه دیگر کشور ها مانند ژاپن برای تکمیل ایستگاه همکاری می کنند.به تازگی برزیل نیز توافق نامه ای را با ایالات متحده در جهت تامین تجهیزات برای ایستگاه فضایی امضا کرده،مشروط بر آن که فضانوردان برزیلی هم بتوانند با کسب اجازه از آمریکا و همچنین با استفاده تجهیزات فضایی این کشور فضانوردان برزیلی را به ایستگاه ارسال نماید.
نمایی خیالی از نمونه تکمیل شده ایستگاه فضایی بین المللی چنین بر آورد می شود تا تکمیل نهایی ایستگاه فضایی بین المللی به بیش از 80 پرواز توسط شاتل های فضایی آمریکا به همراه راکت های روسیه نیاز باشد.در این بین آژانس فضایی اروپا به همراه کشور ژاپن قصد دارند تا با استفاده از راکت های Ariane 5 and Japan's و H-2A booster rockets پرواز هایی که با هدف حمل تجهیزات به ایستگاه فضایی صورت می گیرد را سرعت بخشند.پیش از این تصور می شد که ایستگاه در سال 2006 میلادی تکمیل شود،اما به علت مخارج بسیار بالا که به طور غیر قابل پیش بینی افزایش می یابد،تکمیل ایستگاه به سال های آینده موکول می شود. ایستگاه فضایی به عنوان یک رصد خانه،آزمایشگاه و کارگاه فضایی محیطی بسیار مناسب برای فعالیت فضانوردان و کیهان نوردان از سراسر جهان خواهد بود. اهداف و ماموریت ها خدمه حاضر در ایستگاه با همکاری دانشمندان روی زمین با استفاده از سیستم های رادیویی، دست به آزمایش های فضایی خواهند زد.برخی از این آزمایشات به بررسی تاثیر شرایط متفاوت فضا نسبت به زمین،از جمله بی وزنی بر روی انسان است.علاوه بر ان آزمایشاتی در زمینه های گوناگون شیمی مانند بررسی کریستال های پروتئین صورت خواهد گرفت.کریستال هایی که در فضا رشد می کنند نسبت به نمونه های زمینی از نقص کم تری برخوردارند،در نتیجه این فرایند آنالیز آنها نیز با سهولت بیشتری صورت می پذیرد.با بهره گیری از این داده ها در تحقیقات پزشکی، می توان دریافت که کدام نوع از کریستال ها برای تولید انبوه در زمین مناسب تر هستند. از دیگر مزایای ایستگاه فضای بین المللی می توان به این موضوع اشاره کرد که کلیه تجهیزات فقط برای یک بار به ایستگاه حمل می شوند.علاوه بر این کیهان نوردان و یا فضانوردان قادرند بار ها و بارها از ایستگاه استفاده نمایند.همچنین دانشمندان می توانند با استفاده از داده هایی که از نتایج تحقیقات در ایستگاه حاصل می آید، با سرعت بیشتری پژوهش های خود را در زمین را پی گیری و یا اصلاح نمایند.ایستگاه فضایی بین المللی برای مدت 15 سال استفاده مفید طراحی شده است اما اگر بخش ها ،قطعات و یا تجهیزات آن در بازه های زمانی منظم مورد بررسی و یا تعمیر قرار بگیرند می توان برای دهه ها از آن استفاده نمود.
تاریخچه
ایستگاه فضایی بین المللی نهمین ایستگاه قابل سکونت در مدار است.نخستین ایستگاه فضایی توسط اتحاد جماهیر شوروی با عنوان سالیوت و پس از آن ایستگاه فضایی اسکای لب توسط ایالت متحده در دهه 1970 میلادی به فضا پرتاب شدند. در سال 1986میلادی شوروی شروع به راه اندازی ایستگاه فضایی میر نمود.این نخستین ایستگاهی بود که در آن از اتاقک استفاده می شد.در این هنگام شوروی با استفاده از راکت های سایوز که ضریب امنیتی بسیار بالایی دارند و از لحاظ اقتصادی نیز بسیار به صرفه هستند توانست تجهیزات و همچنین خدمه را به ایستگاه فضایی میر منتقل نماید.در سال 1991 میلادی همزمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ،در عملیات اجرای میر وقفه صورت گرفت به طوری که دانشمندان از ادامه کار باز مانند و این پروژه عظیم متوقف گردید.سرانجام در سال 2001 میلادی روسیه این ایستگاه را از مدار زمین خارج نمود و میر به سوی زمین سقوط کرد و منهدم شد. در دهه 1990 میلادی روسیه اقدام به ساخت ایستگاه فضایی میر 2 نمود.در همین زمان ایالات متحده به همراه کانادا ، آژانس فضایی اروپا و ژاپن تصمیم گرفتند تا پروژه ساخت ایستگاه فضایی تحت عنوان آزادی در شراکت را عملی نمایند.اما سرانجام با توجه به کمبود های مالی ، آمریکا ضمن توافق با روسیه در سال 1993 میلادی اقدام به ساخت ایستگاهی مشترک با نام ایستگاه فضایی بین المللی نمود. برای ساخت ایستگاه شاتل های سازمان فضایی ناسا به طور پیوسته از سال 1995 تا سال 1998 میلادی به ایستگاه فضایی میر پرتاب می شدند. در این هنگام فضانوردان ایالات متحده برای انجام تحقیقات به مدت شش ماه تمام وقت خود را در میر گذراندند. یکی از مهم ترین دلایلی تاخیر در ساخت ایستگاه فضایی، عدم پرداخت هزینه ساخت و ساز ، توسط دولت روسیه بود.در نهایت در نوامبر سال 1998 میلادی روسیه با استفاده از راکت پروتن،نخستین بخش(اتاقک) از ایستگاه را به مدار زمین انتقال داد.این بخش Zarya نام داشت که در زبان روسی به معنای طلوع خورشید است.قطعه بعدی Unityنام داشت که ساخت ایالات متحده بود و در دسامبر همان سال با شاتل فضایی Endeavour به فضا پرتاب شد و به بخش نخست متصل گردید. Unity شامل 8 دریچه می شد که یکی از آنها به Zarya و بقیه دریچه های آن برای اتصال به سایر اتاقک ها تعبیه شده بود.
نمایی از بخش های Zarya و Unity
در ژوئیه سال 2000 میلادی راکت پروتن در پروازی دیگر بخش Zvezda (ستاره) یا اتاقک خدمات را به ایستگاه انتقال داد. Zvezda از قسمت هایی همچون اتاق کار و استراحت برای فضانوردان و خدمه تشکیل می شد.در اکتبر همان سال ایالات متحده شاتل فضایی دیسکاوری را به سوی ایستگاه فضایی پرتاب کرد. دیسکاوری در طی این ماموریت قطعات و تجهیزات زیادی را با خود حمل می نمود که از مهمترین آنها می توان به بست های صفحات خورشیدی و یک ابزار اتصال دهنده با نام PMA اشاره کرد.با استفاده از این ابزار، سکوی ایستگاه فضایی برای ارتباط مکانيکى آن با شاتل های فضایی به بهره برداری رسید. نخستین خدمه تمام وقت ایستگاه فضایی با نام Expedition One در نوامبر سال 2000 میلادی توسط راکت سایوز به ایستگاه انتقال یافتند.فرمانده ویلیام شفرد به همراه دو کیهان نورد دیگر به نام های یوری جدزینکو و سرگئی کریکالو این گروه سه نفره را تشکیل می دادند.حدود یک ماه بعد آمریکا به همراه شاتل Endeavour صفحات خورشیدی ساخت خود را برای تکمیل صفحات متصل به اتاقک ها به مدار ارسال کرد. ایالات متحده توسط شاتل آتلانتیس در فوریه سال 2001 میلادی نخستین آزمایشگاه فضایی خود را تحت عنوان سرنوشت Destiny Laboratory به ایستگاه فضایی فرستاد و پس از گذشت چند ماه این آزمایشگاه تحقیقات خود را شروع نمود.در همان سال اتاقک های airlock (محفظه هایی که هوا به داخل آنها نفوذ نمی کند) و همچنین سکوی ارتباطی دیگری توسط روسیه و آمریکا به ایستگاه اضافه گردید. نخستین توریست فضایی دنیس تیتو که یک مشاور در بخش سرمایه گذاری نیز بود در آوریل سال 2001 میلادی در ماموریت جایگزینی سایوز با صرف هزینه بسیار زیاد، پس از گذراندن دوره آموزشی و آماده سازی شش ماهه در مسکو به ایستگاه فضایی سفر کرد و پس از گذشت شش روز به زمین باز گشت.پس از او یک تاجر از آفریقای جنوبی با نام مارک شاتلورت به عنوان دومین گردش گر فضایی در آوریل سال 2002 میلادی در ماموریتی مشابه به ایستگاه انتقال یافت.پس از آن ماموریت های سایوز به انتقال فضانوردان منتخب آژانس فضایی اروپا اختصاص یافت. مراحل بعدی تکمیل ایستگاه فضایی به افزایش توان الکتریکی آن و همچنین ایجاد شرایطی مناسب برای خدمه مربوط می شد.در این صورت فضانوردان بیشتری(شش یا هفت نفر) می توانستند به طور تمام وقت و در بازه های زمانی طولانی مدت به فعالیت خود ادامه دهند. ایالات متحده برای افزایش تعداد خدمه ایستگاه و همچنین ساخت هواپیمای گریز (برای بازگشت اضطراری به گنجایش 6 نفر ) برنامه ریزی نمود. اما دیری نپایید که آمریکا متوجه شد میزان هزینه های تکمیل ایستگاه پنج میلیارد دلار بیشتر از بودجه در نظر گرفته شده برای این کار است.در نتیجه در طی تصمیمی که به شدت توسط آژانس فضایی اروپا و ژاپن مورد مخالف قرار گرفت،ساخت هواپیمای گریز و همچنین افزایش تعداد خدمه ایستگاه فضایی را لغو کرد.
نمایی از ایستگاه فضایی
در سال 2002 میلادی ایستگاه فضایی با 3 خدمه کماکان به کار خود ادامه می داد.شاتل ها فضایی هر چهار یا پنج ماه یک بار خدمه ایستگاه را جایگزین می کردند.کیهان نوردان روسی نیز توسط فضا پیما های سایوز هر شش ماه یک بار به ایستگاه فضایی ارسال می شدند.علاوه بر آن راکت های سایوز طوری طراحی شده بودند که در زمان اضطراری همچون یک کپسول نجات عمل می کردند.با گذشت زمان میزان تولید نیروی برق ایستگاه نیز به صورت کند افزایش می یافت. در فوریه سال 2003 میلادی شاتل کلمبیا پس از پایان ماموریت خود در هنگام بازگشت به زمین در یک حادثه غم بار نابود شد و تمامی هفت سر نشین آن جان خود را از دست دادند. پس از آن ایالات متحده برای مدت چند سال کلیه ماموریت های شاتل فضایی به ایستگاه را برای حفظ جان فضانوردان لغو کرد. سرانجام در سال 2005 میلادی شاتل دیسکاوری سفری آزمایشی به ایستگاه انجام داد و پس از موفقیت این پرواز، برای اجرای ماموریت اس.تی.اس 121 دیسکاوری برای بار دیگر در ژوئیه سال 2006 میلادی به ایستگاه متصل گردید.شاتل فضایی آتلانتیس نیز سپتامبر همان سال به منظور تکمیل مراحل نهایی ایستگاه فضایی بین المللی به مدار زمین پرتاب شد.این در حالی است که پرواز راکت های سایوز به ایستگاه فضایی همچنان ادامه دارد.برای تکمیل ایستگاه فضایی نمی توان تاریخ خاصی تعیین کرد، به خصوص با وجود مشکلات و کمبود های مالی کشور هایی که وظیفه تامین تجهیزات آن را بر عهده دارند.همه ما امیدواریم تا این ایستگاه هر چه زودتر به بهره برداری برسد تا دانشمندان، فضانوردان و کیهان نوردان بتوانند فاز جدیدی از فعالیت های خود را در زمین و فضا آغاز کنند.
این گامی کوچک برای یک مرد و جهشی بزرگ برای بشر است. این پیغام که برای نخستین بار از ماه نشین آپولو 11،توسط نیل آرم استرانگ* در هنگام گام نهادن بر روی سطح ماه به زمین ارسال شد ، بوسیله آنتن 64 متری شبکه ارتباط فراگیر فضایی ناسا* به گوش تمام جهانیان رسید. این آنتن در طی چهل سال فعالیت خود در زمینه اکتشافات فضایی و ایجاد ارتباط با فضاپیما ها ،کاوشگر های فضایی و مدار گرد ها نقش بسیار حیاتی داشته است. علاوه بر آن در طی سال ها به عنوان تنها رابط میان فضانوردان در سری ماموریت های ماه نشین آپولو *با و مهندسین ناسا در زمین بوده است. اما یکی از مهمترین فعالیت های این آنتن، در یافت نخستین تصاویر واضح از سیارات گازی منظومه شمسی، مانند مشتری ،زحل،اورانوس و نپتون و تعدادی از حلقه های دو سیاره زحل و اورانوس که توسط کاوشگر هایی همچون پایونیر،ویجر،گالیله و کاسینی بوده است. این آنتن در هر 5 ماموریت اکتشافی مریخ ،مانند مدار گرد های مارس گلو بال سرویر(نقشه بردار مریخ)،مارس ادیسه ،مارس اکسپرس همچنین دو مریخ نورد روح و فرصت و در نهایت مدار گرد اکتشافی مریخ همکاری داشته است. داستان ساخت این آنتن عظیم فضایی به سال 1963 میلادی باز می گردد ،زمانی که رقابتی بسیار گسترده بین دو قطب قدرتمند فضایی جهان یعنی آمریکا و شوروی آغاز شده بود. تا آن زمان دانشمندان از آنتن های بسیار کوچکی برای ایجاد ارتباط با ماموریت های خود که بیش از مدار زمین هم پا فراتر نمی گذاشت استفاده می کردند. با گذشت زمان و پیشرفت روز افزون ماموریت های فضایی به خصوص سری ماموریت های مارینر که هدف آن بررسی سیاره سرخ منظومه شمسی،مریخ بود بیش از بیش نیاز به داشتن تجهیزات ارتباطی گسترده و پیشرفته تر احساس می شد. بر طبق برنامه ریزی های انجام شده قرار شد آنتی با اندازه 64 متر در یکی از بخش های سه گانه شبکه ارتباط فراگیر فضایی در منطقه ای به نام گلداستون در ایالات متحده ساخته شود.در سال 1963 شرکت رور با قردادی 12 میلیون دلاری از سوی ناسا، مسئولیت ساخت این آنتن عظیم را بر عهده گرفت. پس از دو سال اجرای پروژه ساخت آزمایش های اولیه به منظور سنجش میزان قابلیت دیش در دریافت سیگنال های ارسالی آغاز شد. در سال 1966 متخصصین ناسا دهانه آنتن را در جهت کاوشگر مارینر 4 که پس از گردش پیرامون سیاره سرخ در سال 1965به دلیل نقص و ناتوانی آنتن های کوچک قبلی ارتباطش با زمین قطع شد و به عبارت دیگر در فضا گم شده بود،قرار دادند. پس از مدتی اولین سیگنال ارسالی فضا پیمای مارینر 4 توسط آنتن فضایی ناسا دریافت شد. بعد ها به خاطر یادبود این اتفاق مهم لقب سیاره سرخ یعنی مارس را بر روی آنتن فضایی گلداستون نهادند. اما نام اصلی یا به عبارت بهتر نام اختصاصی این آنتن فضایی ،ایستگاه ژرف فضایی 14* می باشد. در نهایت پس از سه ماه آزمایش،تکمیل مراحل نهایی و آموزش سایر پرسنل مرتبط با فعالیت های آنتن فضایی، در سال 1996 به صورت رسمی به عنوان نخستین آنتن 64 متری وابسته به شبکه ارتباط فراگیر فضایی ناسا شروع به کار کرد. این شبکه شامل امکانات و تجهیزات ارتباطی بسیار گسترده و فراگیر که در بخش های مختلف در سراسر زمین به عرض 120 درجه قرار دارد می شود. این سه منطقه عبارتند از گلداستون در ایالات متحده،مادرید در اسپانیا و کانبرا در استرالیا. همانطور که زمین به دور محور خود می گردد این مناطق استراتژیک به متخصصینی که وظیفه هدایت ماموریت های فضایی پیرامون منظومه شمسی و یا فراتر ، از زمین را دارند این اجازه را می دهد که با فضاپیماها و یا کاوشگر های فضایی در ارتباط باشند و نحوه پیشرفت ماموریت ها را بررسی کنند. در اواخر دهه 1960 میلادی تقریبا تمام ماموریت های آپولو با همکاری این آنتن فضایی صورت گرفت . در پایان ماموریت آپولو 13 ، هنگامی که فضا نوردان در حال بازگشت به زمین بودند ناگهان پیغام تکان دهنده ای تحت عنوان "هوستن ما به مشکل برخوده ایم" تمام ناظران زمینی را دچار دلهره و اضطراب کرد . در آن شرایط بحرانی ، مهندسین و متخصصین بیش از هر چیز برای بازگشت ایمن کپسول حاوی فضانوردان به زمین نیاز به برقراری ارتباط با آنها داشتند ، در نهایت با کمک آنتن فضایی فضانوردان توانستند در سلامت کامل بر روی زمین فرود بیایند. با گذشت زمان، تعداد و گستره ماموریت های اکتشافی ناسا افزایش یافت. به دنبال آن، میزان قابلیت دریافت سیگنال های ارتباطی این آنتن نیز افزایش یافت که همکاری با ماموریت مریخ نشین وایکینگ در اواسط دهه 1970 میلادی، نقطه عطفی در جهت پیشبرد میزان ظرفیت این آنتن است. سرانجام در سال 1988 میلادی همزمان با ارسال نخستین عکس های فضاپیمای ویجر2 از سیاره دوردست نپتون، اندازه آنتن به 70 متر گسترش یافت. امروزه این آنتن فضایی نقش بسیار مهمی در فرایند ارتباطی فضایی ایفا می کند. علاوه بر آن، از این آنتن در سیستم های پژوهشی راداری در منظومه شمسی و تعیین موقعیت سایر سیارات ، سیارک ها و ستارگان دنباله دار و مسیر حرکتشان استفاده می شود و متخصصین با تحلیل داده ها به بررسی آنها می پردازند .همچنین دانشمندان از این راه می توانند احتمال برخورد اجرام آسمانی با زمین را پیش بینی کنند. آنتن فضایی ناسا با رادیو تلسکوپ ها و سیستم های بررسی از راه تداخل سنجی و همچنین سایر ایستگاه های شبکه فراگیر ارتباط فضایی در ارتباط است. علاوه بر موارد فوق در تقابل با سایر ایستگاه ها به اندازه گیری دقیق جهت گیری زمین می پردازند. اطلاعات بدست آمده در این فرایند نقش بسیار مهمی در جهت تعیین زمان و موقعیت مکانی پرتاب فضاپیما ها و سایر کاوشگر ها دارا می باشد. با توجه به ماموریت های کنونی ناسا و سایر ماموریت هایی که در زمان های آتی به فضا خواهند رفت ،این آنتن فضایی و سایر آنتن های شبکه فراگیر ارتباطی فضایی به همراه سایر متخصصین وابسته به این گروه، سال های بسیار پر مشغله ای در پیش دارند.
بدون شک ،شما تا کنون نام کاوشگر های ویجر 1 و ویجر 2 را شنیده اید و شاید اطلاعات مختصری نیز در مورد فعالیت های این دو کاوشگر فضایی داشته باشید. در این مقاله به صورت مختصر به سرگذشت و اکتشافات ارزشمند این دو کاوشگر که بیش از سه دهه و سه نسل از متخصصین را به فعالیت وا داشته است،می پردازم.
اطلاعات کلی در مورد کاوشگر ها: کاوشگر ویجر 1 در 5 دسامبر سال 1977 میلادی توسط ایالات متحده برای کاوش و بررسی دقیق سیارات گازی مشتری،زحل و فضای ژرف فراتر از آنها به فضا پرتاب شد. این کاوشگر در تاریخ 5 مارس 1979 به نزدیک ترین فاصله خود نسبت به مشتری رسید و پس از بررسی و ارسال داده هایی بسیار ارزشمند و بنیادین از این سیاره به زمین، به سوی سیاره زحل پیش رفت و پس از گذر از این سیاره در 12 نوامبر 1980 به ورای منظومه شمسی و فضای بیکران بین ستاره ای پیش رفت تا سفر بی پایان خود را ادامه دهد. کاوشگر ویجر 2 در تاریخ 25 آگوست1977(این بار برای کاوش و بررسی دقیق تر تمامی سیارات گازی منظومه شمسی، مشتری،زحل،اورانوس و نپتون) به فضا پرتاب شد. و پس از گذر از سیاره مشتری و زحل به ترتیب در تاریخ 9 ژوئیه 1979 و 25 آگوست 1981 خود را به سیاره اورانوس در24 ژانویه 1986 رساند و پس از عبور از سیاره نپتون در 25 آگوست سال 1989 همانند ویجر1 سفر خود را به سوی ژرفای فضا در پیش گرفت. داده های بسیار ارزشمندی که این دو کاوشگر در ماموریت موفق شان، در اختیار دانشمندان قرار دادند، پایه گذار بخش نوینی از دیتا ها و کاوش های ما پیرامون سیارات گازی منظومه شمسی بوده است،به طوری که می توان این دو کاوشگر را پیشگام این عرصه نوین دانست World Book illustration by Oxford Illustrators Limited کاوشگر ها به بررسی دقیق سیارات گازی ، اقمار شان، میدان مغناطیسی و جاذبه آن ،محاسبه دقیق گرانش و همچنین حلقه های زحل و اورانوس پرداختند. از دیگر ویژگی های این ماموریت ، کشف تقریبا 24 قمر برای سیارات گازی بود. علاوه بر این دانشمندان به یاری داده های ارسالی این دو کاوشگر، به شواهدی دال بر وجود فعالیت های آتشفشانی (شبیه ساختار های زمینی) در یو قمر مشتری ،همچنین آب فشان های یخی تریتون بزرگترین قمر نپتون پی بردند. همچنین کشف تعداد زیادی از حفره های موجود بر روی اقمار سیارات که حاصل برخورد بسیار شدید دنباله دارها و شهاب سنگ ها بود از دیگر اکتشافات این کاوشگر ها بود. دانشمندان با در نظر گرفتن دیتا های ارسالی توسط ویجر ها توانستند : جرم و چگالی بیش از 17 قمر را محاسبه نمایند و همچنین ساختار های بنیادی اجزای تشکیل دهنده جو تیتان ، قمر زحل با جوی بسیار رقیق و اسرار آمیز (تا پیش از ماموریت فضا پیمای کا سینی و کاوشگر هویگنس) را تعیین نمایند. این دو کاوشگر همراه خود ابزارهای بسیار دقیق پژوهشی حمل می کردند. از جمله این ابزار آلات می توان به ابزاری برای اندازه گیری دقیق میدان الکتریکی(میزان توان یا قدرت،شکل و جهت آن در سیاره همچنین بررسی امواج موجود در پلاسما در میدان الکتریکی (پلاسما ماده ای است که از ذرات باردار پر انرژی اتم مانند الکترون تشکیل شده است، اما این ذرات خود جز اتم نیستند) اشاره کرد. علاوه بر موارد ذکر شده 5 ابزار پژوهشی به بررسی و اندازه گیری امواج فرابنفش،امواج مرئی ،فرو سرخ و امواج های رادیویی(در طول موج های مختلف) که توسط سیارات ، اقمار و حلقه های شان تولید می شد، پرداخت. از شگفت انگیز ترین پدیده های که در طی این سفر اکتشافی اتفاق افتاد،ایجاد اختلال در ارتباط بین کاوشگر ها و زمین در هنگام عبور این دو فضا پیما از پشت سیاره ها است،به عبارت دیگر این امواج رادیویی (شامل دیتا هایی پیرامون ساختار سیارات) بعد از ارسال توسط کاوشگر ها توسط اتمسفر سیارات و برخی از حلقه ها بلوکه می شد. کاوشگر ویجر2 علاوه بر ابزار آلاتی مشابه ویجر1 ،لوحی از طلا که در آن فراز هایی از تمدن ما به زبان ریاضی(تمدن) حک شده است، همچنین تصویری از دو انسان (زن و مرد) با چهره ای خندان به همراه جایگاه زمین در منظومه شمسی و کهکشان راه شیری را با خور حمل می کند.تا شاید روزی توسط تمد نی فرا زمینی مورد بازدید قرار گیرد. فرستنده و گیرنده های رادیویی و همچنین سایر ابزار آلات پژوهشی این دو کاوشگر تا سال 2000 میلادی به خوبی فعال بود. اما به مراتب با زیاد شدن فاصله آن ها با سیاره زمین ،این امواج مدت زمان بسیاری را باید طی کنند تا به زمین برسند ،به همین دلیل در طی این فاصله دچار افت کیفیت می شوند و به صورت پالس های بسیار ضعیف در زمین دریافت می شوند. دانشمندان تخمین می زنند که نزدیک ترین فاصله مرز خورشیدی(هلیو پوز) تا خورشید(فضای تحت تاثیر خورشید و فضای بین ستاره ای) در حدود 15 میلیارد کیلومتر باشد. پیش بینی می شود ،کاوشگر گر ویجر 1 تا سال 2015 از منطقه تحت جاذبه خورشید(هلیو پوز )خارج شده و سفر خود را در فضای بین ستاره ای ادامه خواهد داد. ویجر 2 نیز در طی سال های آتی همین مسیر را در پیش خواهد گرفت. همه ما امیدواریم پیش از اینکه موتور های پیشران این دو کاوشگر ارزشمند برای همیشه در فضا ی بیکران خاموش گردند ، به جایگاهی خاص رسیده باشند.
زمانيكه سفينه ها در مدار قرار ميگيرند ، در زمان شكستن و صدمه قطعات آنها ، مهندسين عملا به آنها دسترسي ندارند. اما آيا سفينه مي تواند خود را تعمير كند؟ ساخت سفينه كار بسيار دشواري است. سفينه از سوار كردن قطعات بسيار دقيق با مهندسي فوق العاده پيشرفته ساخته مي شود. اما اگر زمانيكه سفينه در مدار قرار مي گيرد قسمتي از آن شكسته شود و يا آسيب ببيند مهندسين عملا به آن دسترسي ندارند. اما آيا سفينه مي تواند خود را ترميم كند؟ مهندسين بخش مهندسي هوا-فضا دانشگاه بريستول انگلستان با انجام يك مطالعه جديد گامي به سوي اين احتمال شگفت آور برداشتند. طبيعت الهام بخش اين مطالعه جديد است. دكتر كريستوفر سم پريموسچنگ ، دانشمند مواد مركز پژوهش فناوري فضا كه اين مطالعه را نظارت مي كند مي گويد "وقتي قسمتي از بدن ما زخم و يا بريده مي شود ، نيازي نيست كه ما قسمتهاي بريده و زخم شده را به هم بچسبانيم ، بلكه ما در بدن خود ما يك مكانيسم "خودترميمي" داريم. خون ما با سخت شدن يك "درزگير" حفاظتي براي پوست جديد ايجاد مي كند تا در زير آن شكل بگيرد. حرارتهاي شديد ، ريز شهابها و دانه هاي غبار كه با سرعت بالا در فضا حركت مي كنند مي توانند تركهائي در پوسته سفينه ايجاد كنند. اين تركها به مرور افزايش يافته و پوسته سفينه را ضعيف مي كنند و بدين ترتيب مشكلات فاجعه آميز غير قابل اجتناب مي شوند. وي و همكارانش روند التيام بريدگي ها در بدن انسان را قبل از اينكه به زخمهاي جدي تبديل شوند كپي كردند. آنها چند درصد از فيبر موجود در ماده رزيني بكار رفته در ساخت پوسته سفينه ها را برداشته و آن را با فيبرهاي توخالي حاوي يك ماده چسبنده جايگزين كردند.اين فيبرهاي توخالي از شيشه ساخته مي شوند تا به راحتي شكسته شوند. زمانيكه تركي در پوسته ايجاد مي شود اين فيبرها به سادگي شكسته مي شوند و مايع چسبنده آزاد مي شود تا تركها را پر كند. در انسانها ، هوا بطور شيميائي با خون واكنش نشان مي دهد و باعث سخت شدن آن مي شود. در محيط بي هواي فضا ، رگهاي مكانيكي مي بايد با رزين مايع و يك سخت كننده خاص پر شوند تا زمانيكه فيبرها پاره مي شوند از رگهاي مكانيكي خارج شده و با هم تركيب شوند. اين دو مواد مي بايد كاملا روان باشند تا قبل از بخار و سخت شدن بتوانند تركها را پر كنند. وي مي گويد" ما اولين قدم را در اين راه برداشته ايم. اما يك دهه وقت نياز است تا اين فناوري در سفينه ها راه پيدا كند." اين فناوري به ماموريتهاي طولاني ، بادوام و كم هزينه تر سفينه ها منجر خواهد شد. گروه فضانوردان ايستگاه بين المللي فضايي ?ام. كا. اس.? مركب از ?ويليام مك آرتور? آمريكايي و ?والري توكاريف? روس، شب ١٤ بهمن ماه براي انجام يك كار شش ساعته به فضاي باز كيهاني وارد ميشوند. ، نماينده شركت فضايي ?انرژي? روسيه اعلام كرد: به كمك يك دستگيره مخصوص، فضانوردان با لباس فضايي ?اولان-ام? به فضاي باز وارد خواهند شد كه مجهز به يك دستگاه فرستنده ميباشد كه با فركانس معمولي راديويي كار ميكند. به كمك آن در طول يك ماه از مدار به زمينيها، پيام هاي تهنيت آميز به پنج زبان دنيا فرستاده خواهد شد. بنابر اين گزارش، دستگاه فرستنده ?راديو اسكاف? كه با فركانس معمولي روي موج ٩٩/٤٥ مگاهرتز كار ميكند پيامهاي صوتي تهنيت آميز نيم دقيقهيي به فاصله زماني ٣٠ ثانيه يك بار به زمين مخابره ميكند.
اين پيامها را رييس دانشگاه فني ?باومان? مسكو و موسسه هوافضاي مسكو صدا گذاري كردهاند. به گزارش منابع خبري روسيه، هر فردي كه يك راديو معمولي داشته باشد ميتواند اين پيامها را گوش كند
یکی از مکان های مناسب برای پرتاب ماهواره ها خط استوا است Sea Launch یکی از پروژه هایی است که برای پرتاب ماهواره ها به مدار از طریق استوا انجام می شود.
ایده ی اصلی: در سال 1962 سازمان فضایی ناسا و مرکز تحقیقات هوافضای دانشگاه رم ایتالیا برای ساختن ایستگاه فضایی شناوری در اقیانوس هند به توافق رسیدند. برای این منظور در ایتالیا دو سکوی شناور برای این پروژه ساختند. یکی از این سکو ها برای پرتاب موشک و دیگری برای مرکز کنترل در نظر گرفته شدند. آغاز پروژه ی Sea Launch پروژه ی Sea Launch یک همکاری بین المللی است. در این پروژه شرکت امریکاییBoeing کمپانی های روسی Energiya و Rubin همچنین شرکت کشتی سازی نروژی Kvaerner و دو شرکت هوافضای اوکراینی به نام Yuzhnoyeh و Yuzhmashzavod شرکت دارند. پایگاه این پروژه در Long Beach کالیفرنیا قرار دارد. نام سکوی به کار گرفته شده در این پروژه ادیسی است. در ابتدا از سکوی یاد شده برای استخراج نفت استفاده می شد. اما شرکت کشتی سازی نروژی Kvaerner سکوی ادیسی را برای به کار گیری در پروژه های فضایی آماده کرد. برای پرتاب ماهواره در پروژه ی Sea Launch راکت حمل کننده ی Zenit-3S به کار گرفته می شود. این راکت همچنین دارای بلوک افزایش دهنده و محموله ی قابل حمل است. این راکت توانایی حمل بار تا 6 تن را دارد. جرم ابتدایی راکت 444 تن و طول آن 43 متر است. در این پروژه شرکت بویینگ قسمت حمل بار راکت را طراحی و ساخت. هنگامی که راکت به فضا پرتاب می شود با به بکارگیری از بلوک افزایش دهنده ی خود شتاب کمکی می گیرد. در این هنگام قسمت بار از راکت جدا می شود و کمی بعد ماهواره از قسمت بار جدا می شود و به سمت مدار در نظر گرفته شده می رود. این پروژه در سفارش های زیادی را از شرکت های هوا فضایی و مخابراتی برای پرتاب ماهواره های ارتباطاتی دریافت کرده است. مزیت اصلی پروژه ی Sea Launch در این است که ماهواره ها آسان تر در مدار Geostationary قرار می گیرند. مدار Geostationary مداری است که بالای خط استوا قرار دارد ( صفر درجه ی عرض جغرافیایی) و وقتی ماهواره در این مدار قرار می گیرد از دید ناظر زمینی یک جسم بدون حرکت به نظر می رسد.
شايد شما هم تصور کنید كه چقدر خوب ميشد اگر به جاي اين همه دردسر براي پرتاب موشكها، يك آسانسور بزرگ بين زمين و فضا احداث ميشد تا افراد و محمولهها با كمترين دردسر به مدار زمين انتقال يابند. تصور شما در حال تحقق است.
شايد شما هم در روياهايتان تصور ميكرديد كه چقدر خوب ميشد اگر به جاي اين همه دردسر براي پرتاب موشكها و انتقال محمولههاي مختلف به مدار زمين، يك آسانسور بزرگ بين زمين و فضا احداث ميشد تا افراد و محمولههاي باري با كمترين دردسر به مدار زمين انتقال يابند. اگر تا ديروز اين آرزوها را دست نيافتني ميدانستيد بهتر است اندكي تجديد نظر كنيد. قدمهاي ابتدايي براي احداث اين آسانسور در حال برداشته شدن است.
يك ميليون دلار مبلغي است كه به عنوان جايزه به يكي از ۶ تيم شركت كننده در مسابقات آسانسورهاي فضايي تعلق خواهد گرفت. این سومین سالی است که رقابتها برگزار میشود و در این دوره، هدف ابداع روشهایی است که بتوان روزی از آنها در ساخت یک آسانسور فضایی بهره گرفت. یک آسانساور فضایی متشکل از کابلی بین زمین و فضا است كه یک وسیلهی نقلیه با بالا رفتن از این کابل، محمولههای مورد نظر را از زمین به مدار آن حمل مينماید. مسابقات از دو بخش تشكيل شده است. بخش اول مروبط به طراحي و ساخت كابل آسانسور است و بخش دوم مربوط به ساخت حمل كنندهي بار. بديهي است كه ساختن کابلی این چنین محکم از قدرت تکنولوژیِ فعلی بیرون است. به همین دلیل یکی از دو چالش اصلی در این مسابقات، طراحی و ساخت کابلی مقاومتر از هر محصول تجاری فعلی است. از ميان تمام تيمهاي شركت كننده، تنها دو تیم به مرحلهي طراحي كابل راه پيدا كردهاند. کابلهای ساخته شده توسط این دو تیم به وسیلهی ابزارهای مخصوص آنقدر کشیده میشود تا یکی از آنها پاره شود. سپس تیم برنده باید با «کابل خانگی» مبارزه نماید، کابلی که از مواد در دسترس ساخته شده و سه گرم وزن دارد در حالی که وزن مجاز برای تیمهای رقابتکننده تنها ۲ گرم است. به علاوه کابل طراحی شده توسط رقابت کنندگان باید اقلا ۵۰ درصد از «کابل خانگی» قویتر باشد. کابلی که سال گذشته موفق شد ۶۴۰ کیلوگرم نيرو را تحمل نماید. بخش ديگر مسابقه، كه «قدرت پرتو» نام گرفته است، به ساخت وسيلهاي مربوط ميشود كه بتواند بدون نياز به يك منبع انرژي داخلي، از كابل فضايي بالا رود. درست مانند يك آسانسور فضايي واقعي، اين وسيله بايد از يك منبع انرژي روي زمين (مانند ليزر، امواج مايكرويو يا هر گونه انرژي قابل انتقال به كمك «پرتو») استفاده كند. در جريان اين بخش از مسابقات، وسيلهي نقليهي دانشگاه ساسكاچوان، برندهي مسابقات سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶، به اندازهي مورد نياز سريع نبود و نتوانست به قدر كافي از كابل بالا رود تا جايزهي نقدي را دريافت نمايد. در اين مرحله، همه چيز مهيا بود تا تيم «دزدان فضايي شهر كانزاس» (Kansas City Space Pirates ) شانس خود را براي بردن جايزهي نقدي امتحان كنند. وسيلهي نقليهي آنها از سلولهاي خورشيدي براي تامين انرژي استفاده ميكند و نور خورشيد به كمك ۱۹ آينهي مستقر شده روي زمين به وسيله ميرسند. اما شدت باد در زمان مسابقه مانع از موفقت اين تيم شد.
البته باد تنها مشكل مسابقات امسال نبود. اتومبيل حامل وسايل تيم دانشگاه مكگيل (McGill University) كه بنا بود از امواج مايكرويو به عنوان منبع انرژي استفاده كنند، در مسيرش به سمت محل مسابقه دچار سانحهي رانندگي شد. اين تصادف باعث از بين رفتن بسياري از قطعات و دستگاهها گرديد و عليرغم تلاش اعضا براي تعمير آنها، اين تيم نتوانست در مسابقه شركت نمايد. به علاوه با توجه به احتمال بارش باران در روز مسابقه و ابري بودن هوا در روز بعد، انتظار ميرود مسابقات به تاخير بيافتد چرا كه سه تيم از چهار تيم شركت كننده از صفحات خورشيدي به عنوان منبع انرژي استفاده ميكنند. از طرف ديگر خيلي از تيمها قادر به صبر كردن تا دو روز بعد نيستند و اين امر موجب آن شده است كه برگزاري ادامه ی مسابقه در حالهاي از ابهام فرو رود. منبع: newscientist
اولین پرتاب بعد از پرتاب ناموفق طرح بین المللی "استارت دریایی " (Sea Launch)در ماه ژانویه سال جاری قرار است روز 13 نوامبر انجام شود. این 25-مین پرتاب در چارچوب این طرح محسوب می شود. این مطلب را دفتر مطبوعاتی کمپانی Sea Launch که در شهر "لانگ بیچ" کالیفرنیا مستقر شده اعلام کرد.
موشک حامل روسی "زنیت-3 اس ال" ماهواره عربی " Thuraya-3" به وزن 5180 کیلوگرم را به مدار نزدیک زمین منتقل خواهد نمود.
هم اکنون سکوی شناور "ادیسه" که قرار است موشک زنیت روسی از آن پرتاب شود و کشتی فرماندهی که برای اداره این پرتاب در نظر گرفته شده است بندر لانگ بیچ را ترک گفته و به سمت آب های محل پرتاب حرکت می کند.
در چارچوب برنامه "استارت دریایی" ماهواره Thuraya-1 مورخ 20 اکتبر سال 2000 و Thuraya-2 در تاریخ 10 ژوئن سال 2003 به فضا پرتاب شده است.
30 ژانویه سال جاری موشک زنیت "3 اس ال" یک ثانیه بعد از جدا شدن از سکوی پرتاب به خاطر نقص فنی واژگون شد.
کمپانی آمریکایی "بوینگ"، "مجتمع موشکی روسی "انرگیا" ، دفتر طراحی "یوژنویه" اوکراین و کمپانی "کورنر" نروژ در برنامه "استارت دریایی" شرکت می کنند.
|
|










